Τι είναι οι ωτοακουστικές εκπομπές?

Υπολογίζεται ότι 1-3 νεογνά ανά 1000 γεννήσεις θα έχουν κάποια μορφή απώλειας ακοής. Το ποσοστό αυτό είναι ακόμη υψηλότερο στις μονάδες εντατικής θεραπείας νεογνών. Η έγκαιρη ανίχνευση προβλημάτων ακοής και η επακόλουθη παρέμβαση οδηγεί σε καλύτερη ανάπτυξη του λόγου και της γλώσσας, στην επικοινωνία, στις μαθησιακές ικανότητες και σε κοινωνικά και συναισθηματικά αποτελέσματα. Υπάρχει τρόπος να ανακαλύψουμε πρώιμα μια συγγενή βαρηκοΐα? Μια βαρηκοΐα δηλαδή που θα εκδηλωθεί κατά τη γέννηση ενός παιδιού? Μια πρώτη μα και σωστή λύση στο ερώτημα αυτό δίδουν οι ωτοακουστικές εκπομπές, καθώς  ανιχνεύονται με ειδικές συσκευές – όργανα και αφορούν κυρίως στην αξιολόγηση της λειτουργίας του κοχλία (ιδίως των έξω τριχωτών κυττάρων). Λόγω της πολύ μεγάλης σημασίας που έχει η έγκαιρη διάγνωση, συστήνονται για όλα τα νεογνά, σύμφωνα με τον ΚΝΕΑ – καθολικό νεογνικό έλεγχο ακοής. Ακολουθούν λοιπόν οι βασικές ενδείξεις:

Ποιές είναι οι ενδείξεις για ωτοακουστικές εκπομπές?

  1. Νεογνικός έλεγχος ακοής (screening)

    • Εύκολος, γρήγορος και ανώδυνος έλεγχος

    • Ανιχνεύει έγκαιρα συγγενή βαρηκοΐα

  2. Ανεπάρκεια ή αποτυχία Ακουστικών Προκλητών Δυναμικών Εγκεφαλικού Στελέχους (ABR/BAER)

    • Χρήσιμο σε δύσκολες περιπτώσεις ή όταν το ABR είναι ανεπαρκές (π.χ. σε πρόωρα ή πολύ μικρά νεογνά)

  3. Επιτήρηση ασθενών με κίνδυνο ωτοτοξικότητας

    • Χημειοθεραπεία (π.χ. cisplatin)

    • Αντιβιοτικά (π.χ. αμινογλυκοσίδες)

    • Έγκαιρη ανίχνευση πρώιμων βλαβών στον κοχλία

  4. Αξιολόγηση κοχλιακής λειτουργίας

    • Συμπληρωματικά με άλλες δοκιμασίες (π.χ. ακοόγραμμα)

    • Ιδιαίτερα χρήσιμο σε παιδιά, άτομα με αναπηρία ή συνεργασίας περιορισμένης

  5. Διάκριση μεταξύ κοχλιακής και οπισθοκοχλιακής βλάβης

    • OAEs φυσιολογικές → πρόβλημα πιθανότατα κεντρικό (π.χ. auditory neuropathy)

  6. Προληπτικός έλεγχος σε βρέφη/παιδιά με ιστορικό κινδύνου για απώλεια ακοής

    • Οικογενειακό ιστορικό βαρηκοΐας

    • Υποξία, μηχανική υποστήριξη, λοιμώξεις και άλλα.

Πότε οι ωτοακουστικές εκπομπές δεν επαρκούν και χρειάζονται αυτόματα ABR?

Όταν πρόκειται για νεογνά υψηλού κινδύνου για βαρηκοΐα οι ωτοακουστικές εκπομπές δεν επαρκούν και στην περίπτωση αυτή ο ΩΡΛ συστήνει αυτόματα προκλητά δυναμικά εγκεφαλικού στελέχους. Αυτή είναι μια εξίσου εύκολη δοκιμασία για τα βρεφάκια. Γίνεται  με ειδικά ηλεκτρόδια που προσκολλώνται στο δέρμα με χρήση αυτοκόλλητων επιθεμάτων, χωρίς πόνο για τα μωράκια. Χρειάζεται επομένως απόλυτη ησυχία και για αυτό επιτελούνται καλύτερα σε ήρεμο περιβάλλον ιατρείου, χωρίς θορύβους, συγκεκριμένες ώρες κ ημέρες και χωρίς άλλα ραντεβού στην αναμονή.

Σε ποιά όμως νεογνά θα συστήσουμε αυτόματα ABR?

  • Οικογενειακό ιστορικό μόνιμης παιδικής βαρηκοΐας (είτε συγγενούς ή πρώιμης)
  • Ενδομήτριες λοιμώξεις (π.χ. CMV, ερυθρά, τοξόπλασμα, έρπης)
  • Σύνδρομα με υποψία ή γνωστή ακουστική εμπλοκή (π.χ. Usher, Pendred, Waardenburg)
  • Κρανιοπροσωπικές ανωμαλίες (όπως ατρησία έξω ακουστικού πόρου)
  • Νεογνική νοσηλεία σε Μονάδα Εντατικής Νοσηλείας (ΜΕΝΝ) >5 ημερών
  • Όσα έχουν λάβει ωτοτοξικά φάρμακα
  • Χαμηλό βάρος γέννησης (<1500 g) ή προωρότητα (<32 εβδομάδες κύησης)
  • Απαιτούμενη διασωλήνωση >5 ημερών
  • Υποξία/ισχαιμία κατά τη γέννηση (π.χ. Apgar score <4 στο 1ο λεπτό) και τέλος
  • Όσα έχουν εκδηλώσει νευρολογικά ή σπασμούς. 

Στις ανωτέρω περιπτώσεις οι ωτοακουστικές εκπομπές όπως προείπαμε δεν επαρκούν και ο ΚΝΕΑ συστήνει τη διάγνωση της βαρηκοΐας με τη χρήση των αυτομάτων ABR. Στο ιατρείο μας διαθέτουμε τη συσκευή της MAICO Interacoustics η οποία επιτρέπει την ανίχνευση τόσο ωτοακουστικών εκπομπών αλλά και αυτομάτων ABR για μια πιο σίγουρη και έγκαιρη διάγνωση.